Skip to content

De geschiedenis van de Indo

De repatriëring

De ontstaansgeschiedenis van de Indo-Europeaan voert terug tot het moment waarop de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) handel begin te drijven in Indonesië. 

Uit de relaties die sindsdien werden onderhouden met niet-Europese vrouwen kwamen kinderen voort van gemengde afkomst. Huwelijken waren, afhankelijk van de positie die men bekleedde, aanvankelijk verboden (bijvoorbeeld voor officieren van de VOC) dan wel aan een aantal regels gebonden. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw werden huwelijken tussen Europeanen en mannen en vrouwen, behorend tot de autochtone bevolking, toegestaan.

Een ervaring rijker

auteur B.R. Rijkschroeff

 T. R o b i n s o n, in: Tong Tong, 1965 no. 17) 

Bijna elke dag sterft er ‘ergens op de wereld’ een Indo. Al lang is de tijd voorbij dat Indo’s alleen begraven werden op Kembang Koenig of Petamboeran of de vele andere kerkhoven in de Gordel van Smaragd.

Met een enkele uitzondering die zijn laatste rustplaats vond op Oud Eik en Duinen, of een kerkhofje hier of daar in Holland.

Sinds de Indo’s verstrooid worden over de ganse aarde in Multatuli’s klacht: ‘Ik weet niet waar ik zal sterven’ van sentimentele romantiek ‘verheven’ tot nogal verbijsterende werkelijkheid. En is een oud en dierbaar gebruik van het grafbezoek met Kerstmis door familieleden een onmogelijkheid geworden. De Lapré’s, de Flammangs, de Robinsons, de Wijnschenken, de Volls, zij sterven nu in Nieuw Zeeland en Oregon, in Paraguay en Finsterwolde, in Zanzibar en Paramaribo, in Tanganyika en Stockholm. En het is ‘gewoon’. En ook voor heb die in Holland bleven en leven en sterven binnen de kleine driehoek Obrecht-straat-Buitenhof-Oud Eik en Duinen is het ‘logisch’ geworden dat zij geen laatste rustplaats meer hebben onder het intens azuur der tropen en ruisen der tjemara’s.

 

Nederlands-Indië werd van 1942 tot 1945 bezet door Japan, bondgenoot van Duitsland in Zuidoost-Azië. Op 15 augustus 1945, kort na de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, capituleerde Japan. Daarmee kwam officieel een einde aan de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden.

Miljoenen onderdanen van het Koninkrijk hebben zwaar geleden als gevolg van honger, dwangarbeid, geweld, vernedering en terreur. Op erevelden in Indonesië en daarbuiten liggen 25.000 Nederlandse doden begraven. Vele Indonesische slachtoffers hebben geen speciale begraafplaats gekregen. Bovendien werkte de oorlog door bij miljoenen die de verschrikkingen wisten te overleven.

Jaarlijks staan we op 15 augustus stil bij het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog en het leed dat een groot en divers deel van onze samenleving diep getroffen heeft en nog altijd doorwerkt. Dit is een erkenning van de getroffenen uit de nationale geschiedenis en het benadrukt de verbondenheid van ons allen met dit gedeeld verleden. De Melati, de Indische jasmijn, wordt dan gedragen als nationaal symbool van respect, betrokkenheid en medeleven.

Wie herdenken we?

Op 15 augustus herdenken we jaarlijks bij het Indisch Monument in Den Haag alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Honderdduizend kinderen en volwassen burgers werden geïnterneerd in kampen, honderdduizenden anderen werden buiten de kampen aan hun lot overgelaten. Tienduizenden zogenaamde ‘troostmeisjes’ werden uitgebuit, en honderdduizenden verrichten onmenselijke dwangarbeid, onder hen vele krijgsgevangenen en Indonesische romusha. De oorlog trof alle bevolkingsgroepen van de koloniale samenleving in de Archipel, waaronder Indonesiërs, Molukkers, Indo-Europeanen, Europeanen, Papoea’s, de Joods-Indische en Chinees-Indonesische gemeenschap. Wij herdenken op 15 augustus alle slachtoffers van het Japanse oorlogsgeweld.

Instagram

@Gwendo_food